اجرت المثل ایام زوجیت

اجرت المثل ایام زوجیت یکی از حقوق ویژه ای است که شرع و قانون برای زنان درنظر گرفته است و زن وظایف خاصی در زندگی زناشویی دارد که توسط قانون و شرع بر شمرده شده است.

درباره تکلیف اموال زنان شاغل بخوانید

اگر در طول زندگی مشترک و در خانه همسر خود زن کاری به جز مواردی که دستور شوهر بوده انجام دهد مستحق پاداشی است که به آن اجرت المثل گفته می شود.

  • ماده 1118 قانون مدنی : زن مستقلا میتواند در دارایی خود هرگونه تصرفی که میخواهد بکند. از طرفی میدانیم که این فقط اشیای مادی نیستند که ارزش مالی دارند بلکه کار انسان ها نیز میتواند منشا ارزش مالی باشد.

شوهر حق هیچگونه مداخله در اموال و دارایی های زن را ندارد و این موضوع که وی را رئیس خانواده بدانیم توجیه کننده مداخله وی در اموال زن نیست.

کار اقتصادی زن هم بنا بر همین ارزش جزئی از اموال وی محسوب می شود و وی به لحاظ حقوقی و قانونی مجبور نیست به رایگان در خانه مشترک خانواده کار کند مگر کاری که عرف جامعه ان را به اقتضای حسن معاشرت و کمک به بنیان خانواده وظیفه حتمی او به شمار آورد.

برای مثال داشتن اخلاق نیکو با دیگر اعضای خانواده از جمله وظایف عرفی او میباشد و برای آن نمیتواند مزدی از شوهر مطالبه کند. اما در مورد سایر کارها زن قانونا میتواند با وجود شرایطی که خواهد آمد ، برای کارهایی که در منزل شوهر خود انجام میدهد مطالبه حق الزحمه کند اگرچه اخلاق اقتضای دیگری داشته باشد.

منشا امکان مطالبه حق الزحمه یک ضابطه کلی است بر اساس :

  • ماده 336 قانون مدنی : هرگاه کسی بر حسب امر دیگری اقدام به عملی کند که عرفا برای آن عمل اجرتی بوده یا ان شخص عادتا مهیای آن عمل باشد ، عامل ، مستحق اجرت عمل خود خواهد بود مگر اینکه معلوم شود قصد تبرع ( رایگان انجام دادن ) داشته باشد.

الحاقی به موجب قانون الحاق یک تبصره به ماده 336 قانون مدنی مصوب سال 1385 :

بر اساس همین اصل کلی در تبصره این ماده اینگونه ذکر شده است که چنانچه زوجه کارهایی را که شرعا به عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار اجرت المثل باشد به دستور زوج و با قصد عدم تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود ، دادگاه اجرت المثل کار های انجام گرفته  را محاسبه و به پرداخت آن حکم میکند.

کارهایی که شرع انجام آن ها را بر زوجه واجب میداند اجرتی ندارد

مطابق این تبصره برای امکان دریافت اجرت المثل ایام زوجیت 4 نکته ضروری است :

  1. کارهایی که شرع انجام آن را بر زوجه واجب بداند اجرتی ندارد.                                        اگرچه در قانون مصادیق این کارها ذکر نشده ولی مراجعه به متون فقهی شاید بتواند به کمک قضات در تشخیص مصادیق مورد اختلاف طرفین بیاید. برای مثال تمکین زوجه از زوج و انجام وضایف زناشویی شرعا بر عهده زوجه است.
  2. عرف جامعه باید برای کاری که زوجه میخواهد در قبال آن حق الزحمه بگیرد اجمالا اجرتی را در نظر بگیرد. مثلا زوجه نمیتواند در قبال کارهای شخصی خود در خانه مطالبه حق الزحمه کند.
  3. کارهایی که ممکن است دارای اجرت باشند که در راستای اجرای دستورات شوهر انجام گرفته باشد. اگر زن بدون هیچ دستوری از جانب شوهر اقدام به انجام کاری کند و پیش از آن نیز به شوهر خود نگفته باشد که در قبال آن کارها اجرت دریافت خواهد کرد شواهد موجود دال بر آن خواهند بود که زوجه آن کارهارا رایگان انجام داده است و بنابراین نمیتواند حق الزحمه ای در قبال آن ها از شوهر خود دریافت کند.                                                      ( ناگفته نماند اثبات اینکه زن کاری را بنا به دستور شوهر انجام داده است بر عهده وی خواهد بود. منظور از دستور شوهر فقط دستور صریح نیست بلکه اراده و خواست شوهر و حتی به تعبیری توقع شوهر به انجام امور توسط خانم در حکم دستور تلقی میشود.)
  4. آخرین نکته مهم این است که زن آن کارها را باید با قصد عدم تبرع انجام دهد یعنی قبل از اقدام به انجام این کارها قصدش این باشد که در قبال آن ها از شوهر خود حق الزحمه دریافت کند.

بنبراین اگر 3 شرط گذشته رعایت شده باشد یعنی کار زن وظیفه شرعی وی نبوده عرفا هم میتوانسته دارای اجرت باشد به دستور شوهر هم انجام شده ولی درعین حال وی انتظار هیچ اجرتی را از شوهر خود نداشته است و مجانی آن کار ها را انجام میداده نمیتواند درخواست حق الزحمه کند.

باید گفت اجرت المثل ایام زوجیت کارهای انجام گرفته توسط زوجه در منزل ، مشروط به طلاق و جدایی او از زوج نیست بلکه همانند مهریه مطالبه اجرت المثل زوجه در صورت ادامه رابطه زوجیت نیز ممکن است.

دانستنی های حقوقی و پرسش و پاسخ سریع و مستقیم در اینستاگرام ما  

پاسخ دهید