اثبات زوجیت

اثبات زوجیت : اصولا هر کسی مدعی حق گردیده است باید ادعای خود را ثابت کند و این معنا مفاد روایات متعدد از معصومین بدین مضمون است :

البینه علی المدعی والبین علی من انکر

ماده 1257 قانون مدنی و قانون 197 آیین دادرسی جدید نیز بر آن دلالت دارد و دعوی ازدواج نیز از همین قاعده پیروی میکند.

زن یا مردی که مدعی رابطه زوجیت هستند باید ادعای خود را با دلایل محکمه پسند اثبات نمایند.

دلایل کلاسیک اثبات رابطه زوجیت

  • اقرار
  • سند کتبی
  • شهادت شهود
  • سوگند

اقرار

به موجب ماده 1275 قانون مدنی یکی از مطمئن ترین راه های اثبات زوجیت میباشد.

اقرار عبارت است از اینکه شخصی از وجود حقی به نفع دیگری و به ضرر خود خبر دهد.در رابطه زوجیت نیز چنانچه مرد یا زن از وجود رابطه زوجیت بین خود و دیگری خبر دهد آن رابطه به راحتی به اثبات می رسد.

اقرار چه صریح باشد چه ضمن شفاهی باشد یا کتبی گفتاری باشد یا عملی اثبات کننده زوجیت است.

برای مثال پرداخت نفقه توسط مرد به زن یا ادای سایر تکالیف زناشویی میتواند اقرار ضمنی به وجود رابطه زوجیت باشد.

اسناد کتبی

در تمام دعاوی حقوقی اسناد کتبی یکی از بهترین و موثق ترین راه های اثبات ادعا می باشند. در دعوی اثبات زوجیت ، سند نکاح آشکارترین دلیل بر وجود رابطه همسری بین زن و مرد می باشد.

سند نکاح چنانچه رسمی نباشد یعنی در دفتر ثبت احوال تنظیم و به ثبت نرسیده باشد و فقط در حضور زن و شوهر و بستگان تنظیم و امضا شده باشد نیز میتواند در دادگاه به اثبات زوجیت کمک نماید ولی اعتبار سند نکاح رسمی ندارد.

شهادت شهود

شهود کسانی میباشند که هنگام وقوع عقد در مراسم حضور داشته و ناظر عقد نکاح بوده اند.برای اثبات زوجیت میتوان آن ها را در دادگاه حاضر نمود تا بر وقوع عقد بین زن و مرد گواهی دهند.تعداد شهود لازم مطابق بند ( د ) ماده 230 ( آ ، د ، م ، جدید ) میتوان شامل دو مرد یا یک مرد و دو زن باشد.

ویژگی های شهادت شاهد بر اساس قانون

دلایل خارجی اثبات زوجیت

  • شیاع و استقاضه
  • معاشرت و مماکنت

عدم ثبت ازدواج علاوه بر مسئولیت حقوقی و کیفری که برای زوج در پی دارد میتواند این پیامد را به همراه داشته باشد که به راحتی مورد انکار توسط هرکدام از زن و شوهر قرار گیرد.

در این صورت طرف دیگر باید وجود رابطه زوجیت را به اثبات برسانند که به اصطلاح اثبات زوجیت گفته می شود.

معاشرت و همزیستی

چنانچه زن و مردی به گونه ای با یکدیگر معاشرت داشته باشند که طبق عرف همه زن و شوهر ها آنگونه اند میتواند دلیلی بر وجود پیوند زناشویی بین آن ها باشد برای مثال سکونت مشترک طولانی مدت در زیر یک سقف یا خلوت کردن و ….

معنای انکار رابطه زوجیت

زن یا مرد نسبت زن و شوهری را بین خود رد نمایند به این معنی که هیچگونه عقد نکاحی بین آن ها بسته نشده است.

انکار رابطه زوجیت شرایط خاصی ندارد و به صورت لفظی و به صرف گفتن هم واقع می شود بدون آنکه نیازی به ارائه اسناد و مدارک داشته باشد.

در صورتی که یکی از زن یا شوهر رابطه ی همسری و وقوع نکاح را بین خود رد نماید و نتواند ادعای خود را نیز اثبات کند بطوریکه بعدا مشخص شود ادعای او کذب و بی اساس بوده است

  • مطابق ماده 1 قانون انکار زوجیت مصوب 1311 به 8 روز الی 3 ماه حبس تادیبی و یا به 100 1000 ریال جزای نقدی و یا به هر دو مجازات محکوم خواهد شد.

پیامد عدم ثبت

  • وقوع ازدواج به راحتی میتواند توسط هر یک از طرفین انکار شود
  • از پرداخت حقوق مالی زناشویی شانه خالی شود
  • خودداری از پرداخت سهم الارث و حقوق مالی زن

چگونگی اثبات زوجیت

یک دعوی حقوقی است بنابراین از قواعد و احکام دعاوی حقوقی از مرحله اول یعنی طرح دادخواست گرفته تا دادگاه صالح و دلایل و مدارک و ادله اثبات دعوی تبعیت میکند.

دادگاه صالح برای طرح دعوی

دادگاه صالح برای اثبات زوجیت دادگاه خانواده میباشد ولی چنانچه دادگاه خانواده در این حوزه قضایی آن شهرستان موجود نباشد دادگاه عمومی و حقوقی به این دعوی رسیدگی میکند.

مدارک و مراحل اثبات

زن یا مردی که مدعی اثبات زوجیت میشوند میبایست :

  • اسناد هویتی خود از جمله کارت ملی و شناسنامه خود
  • همچنین سند نکاح در صورت موجود بودن
  • شهادت شهود
  • گواهی مطلعین
  • اماراتی از جمله پرداخت مهریه یا نفقه از جانب مرد
  • تهیه مسکن مشترک
  • پیام ها و مکالمات مرتبط گردآوری نموده
  • تهیه دادخواست ( درخواست معاینه محلی ، تحقیقات محلی ، استعلام و جلب نظر نظر کارشناس مطرح نماید)

به دفتر خدمات قضایی تحویل دهد.

 اثبات زوجیت در عقد موقت

مانند عقد دائم می باشد یعنی تابع همان شرایط و با همان اسناد و مدارک.با این حال یه دلیل اینکه عقد موقت معمولا کمتر به ثبت می رسد در نتیجه اثبات آن با دشواری بیشتری همراه است.

برای مثال غالبا سند نکاحی در کار نیست و یا به دلیل مخفیانه انجام شدن ، از شهادت شهود و مطلعین نیز نمیتوان برای اثبات آن بهره برد در نتیجه در نبود دلایل محکمی از جمله شهادت و سند نکاح و… باید از سایر قراین و مدارک برای قانع کردن دادگاه بهره برد. مثل سکونت مشترک ، پیام ها و مکالمات ، استعلام محلی از همسایگان و…. که البته این دلایل به هیچ وجه ارزش اثباتی دلایلی از جمله سند نکاح و اقرار و شهادت شهود را ندارند لیکن در شرایطی میتوانند موجبات یقین قلضی را فراهم آورند.

دانستنی های حقوقی و پرسش و پاسخ سریع و مستقیم در اینستاگرام ما