مطالبه وجه چک حقوقی

چک سندی است که برای ارایه به یک بانک، صادر می‌شود،برای پرداخت مبلغ موجود در حساب صادرکننده در بانک، به نفع دارنده چک . چون اجرای دستور پرداخت چک، فوری است، پس وسیله پرداخت می‌باشد نه تحصیل اعتبار . چک، امروزه تنها توسط تجار مورد استفاده قرار نمی‌گیردو اغلب اشخاص دارای حساب جاری در بانک بوده و پرداخت‌های عمده خود را به وسیله چک، انجام می‌دهند . صدور چک، فی نفسه، عمل تجاری محسوب شده و دارنده چک، در پناه قانون تجارت و حمایت حقوقی و کیفری قرار دارد . اما در بسایری از موارد، مشاهده می‌شود در معاملات و قراردادها، چک به عنوان تضمین حسن انجام کار مورد استفاده قرار می‌گیرد که بافلسفه اسناد تجاری، در تعارض و تضاد قرار دارد . اگر چکی برای پرداخت وجه در اختیار شما قرار گرفت و پس از مراجعه به بانک با عدم کفایت موجودی و یا عدم انطباق مشخصات صادر کننده با متن چک مواجه شدید، چه راهی دارید؟

 

آغاز دعوای حقوقی مطالبه وجه چک

 

برای آنکه چک، پرداخت شود، دارنده، بایستی آن را به بانک ارائه دهد . ارائه آن، بانک را مکلف به پرداخت وجه چک، می‌کند . چون چک، وسیله پرداخت است، دارنده می‌بایستی، فوری آن را به بانک، ارائه نماید . در صورت وجود شرایط قانونی و موجودی در حساب، بانک، وجه چک را به دارنده، می‌پردازد که یا بصورت وجه نقد یا با واریز به حساب او نزد بانک محال علیه یا بانک دیگری می‌باشد . این پرداخت به تعهد چک پایان می‌دهد و تعهد صادر کننده ایفا می‌شود. اگر چک کلا یا جزئا پرداخت نشود، دارنده، می‌تواند به صادر کننده و دیگر مسئولین چک مراجعه کند، که این حق موکل به رعایت شرایط مقرر شده در قانون، می‌باشد . دارنده چک، می‌بایست در مهلت تعیین شده به بانک، مراجعه و وجه چک را مطالبه، کند و برای عدم پرداخت آن، گواهی بگیرد و به موقع اقمه دعوی، نماید . اگر دارنده، ظرف مهلت‌های مقرر به بانک، مراجعه نکند، دیگر نمی‌تواند علیه ظهر نویس و ضامن ظهر نویس چک اقامه دعوی نماید .

 

شرایط چک حقوقی

 

اگر چک فاقد موجودی نقد در حساب در تاریخ مندرج در آن، باشد چک بلامحل تلقی و صدور چنین چکی، جرم تلقی می‌شود . اما قانون، مواردی را مقرر نموده است که اگر شرایط تعیین شده را داشته باشند، صدور چک بلامحل، جرم نخواهد بود و صادر کننده قابل تعقیب کیفری نیست . شرایط مقرر شده عبارتند از :

 

  1. اگر چک وعده دار باشد .
    2. اگر چک بابت تضمین انجام تعهد یا تضمین انجام معامله صادر شده باشد .
    3. اگر چک سفید امضاء صادر شده باشد .
    4. ثابت شودچک، بدون تاریخ صادر شده است .
    5. وصول چک ، منوط به تحقق شرطی باشد شرطی باشد .
    6. اگر دارنده، ظرف ۶ ماه از تاریخ صدور چک به بانک مراجعه نکند یا ظرف ۶ ماه شکایت کیفری مطرح ننماید.
    در تمامی این موارد امکان اقدام کیفری علیه صادر کننده چک، وجود ندارد و چک حقوقی تلقی می شود . در دعاوی حقوقی چک، امکان درخواست توقیف اموال صادر کننده، وجود دارد و دادگاه بررسی می کند، جز در مورد صدور چک بابت ربا یا در صورت اثبات عدم استحقاق دارنده، حکم به پرداخت مبلغ چک را می دهد .

خواهان در دعوای حقوقی چک، می‌بایست، علاوه بر مبلغ چک، کلیه هزینه‌ها و خسارات که شامل هزینه تمبر دادرسی، حق الوکاله وکیل، خسارت تاخیر تادیه، نرخ تورم می باشد، را نیز مطالبه نماید .

 

 

اقامه دعوا علیه ظهر نویس چک

 

برای اقامه دعوی حقوقی، در صورتی که چک باید در ایران تادیه شود، بایستی ظرف یک سال از تاریخ عدم پرداخت چک و چنانچه بایستی در خارج پرداخت شود، ظرف دو سال از تاریخ عدم پرداخت چک، اقامه دعوی حقوقی شود، وگرنه دعوی حقوقی علیه ظهر نویس هم قابل استماع نخواهد بود . مسئولیت ظهر نویسان تضامنی است و دارنده چک می تواند علیه هر یک از مسئولان چک، منفردا یا مجتمعا، اقامه دعوی نماید، و هر ظهر نویس ماقبل خود و علیه صادر کننده اقامه دعوی، نماید . اگر موجودی حساب به علتی مرتبط با بانک محال علیه از بین رفته باشد، اقامه دعوی علیه صادر کننده ممکن نخواهد بود . برای اقدام علیه ظهر نویس چک می‌بایست اقامه دعوی حقوقی شود، زیرا مقررات اجرایی و کیفری چک فقط علیه صادر کننده پیش بینی شده است ، نسبت به ظهر نویسان مسئولیت آن‌ها طبق مقررات می‌باشد و نمیتوتن دعوی کیفری، علیه شان طرح نمود .

 

مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوای مطابه وجه چک

 

دادخواست مطالبه وجه چک در تهران و مرکز استان‌ها، از طریق یکی از دفاتر خدمات قضایی، و در شهرستان‌ها، از طریق مراجه مستقیم به دفاتر دادگاه‌های حقوقی امکان پذیر است . توجه داشته باشید که چک های با مبلغ کمتر از بیست میلیون تومان قابل پیگیری و مطالبه از طریق شوراهای حل اختلاف هستند و چک‌های با مبالغ بیش از این حد نصاب، در صلاحیت دادگاهای عمومی می‌باشند.

 

مدارک مورد نیاز جهت طرح دعوی حقوقی مطالبه وجه چک

 

اصل چک و گواهی عدم پرداخت صادر شده از یکی از شعب بانک ها .
2. کارت ملی .
3. پرداخت هزینه دادرسی .
4. دادخواست مطالبه وجه چک .

 

تبصره :

دادگاه صلاح در تعیین صلاحیت محلی ، دادگاهی است که چک در حوزه قضایی آن دادگاه به بانک ارائه شده و گواهی عدم پرداخت نیز از حوزه همان دادگاه صادر شده باشد
در صورتی که سوال دیگری در این زمینه دارید با وکلای موسسه تماس حاصل فرمایید.