ضرب و جرح و ایراد

ضرب و جرح مفاهیم و تعاریف

جرم ضرب و جرح از زمان های گذشته در بین جوامع بشری وجود داشته است و علت بروز آن عواملی مانند : فقر فرهنگی ، اقتصادی ، اجتماعی ، خصوصیات فردی ، محیطی ، قومی می باشد و آثار زیان بار و خسارت آن متوجه فرد و هم جامعه خواهد بود.

  • ضرب جرح در لغت : به معنای زدن است.
  • ضرب و جرح از نظر جزایی : معنای ایراد هر گونه صدمه مستقیم و یا غیر مستقیم به بدن انسان که موجب سرخی ، برآمدگی و یا کبودی میگردد میباشد.

در چه صورت میتوان از پزشک مقصر دیه دریافت کرد ؟

اقسام جرح از نظر فقهی بر اساس شدت و ضعف جراحات وارده 

  • حارصه : خراش پوس بدون آنکه خون جاری شود / یک صدم دیه کامل
  • دامیه : جراحتی که اندکی وارد گوشت شود و همراه با جریان کم یا زیاد خون باشد / دو صدم دیه کامل
  • متلاحمه : جراحتی که موجب بریدگی عمیق گوشت لیکن به پوست نازک روی استخوان نرسد / سه صدم دیه کامل
  • سمحاق : جراحتی که به پوست نازک استخوان برسد / چهار صدم دیه کامل
  • موضحه : جراحتی که پوست نازک روی استخوان را کنار بزند و استخوان را آشکار کند / پنج صدم دیه کامل
  • هاشمه : جراحتی که موجب شکستگی استخوان شود گرچه جراحتی را ایجاد نکند / ده صدم دیه کامل
  • منقله : جراحتی که درمان آن جز با جا به جا کردن استخوان میسر نباشد / پانزده صدم دیه کامل
  • مامومه جراحتی که به کیسه مغز برسد / یک سوم دیه کامل
  • دامغه : صدمه یا جراحتی که کیسه مغز را پاره کند علاوه بر دیه مامومه موجب ارش پاره شدن کیسه مغز نیز می باشد

ضرب و جرح عمدی

از جمله جرامی که علیه تمامیت جسمانی اشخاص می باشد که از مواد 386 الی 416 قانون مجازات اسلامی به آن پرداخته شده است.هرگونه خسارت بدنی که موجب ضمان دیگران شود ، طبق قانون با اجرای قصاص یا پرداخت دیه باید جبران شود.

انواع ضرب و جرح عمدی :

  • صدمات بدنی عمدی مستلزم قصاص عضو
  • صدمات بدنی عمدی مستلزم حبس تعزیری
  • صدمات بدنی در اثنای منازعی و درگیری

مجازات ضرب و جرح عمدی

مجازات اصلی و اولیه ضرب و جرح از نوع عمدی مانند قتل عمد ، قصاص است. اولیای دم مقتول یعنی بستگان درجه یک مقتول که صاحب خون او هستند میتوانند درخواست کنند که قاتل کشته شود ، در ضرب و جرح نیز شخص آسیب دیده میتواند عین همان آسیبی که ضارب به او وارد کرده تحت نظر قاضی بر جسم ضارب وارد نماید. اما از آنجا که عملا امکان شبیه سازی وجود ندارد قصاص قابل اجرا نیس و به جای آن برای هر نوع آسیبی که به بدن بزه دیده وارد می شود مبلغ معینی در قانون تعیین شده که دیه نام دارد و مرنکب جرم در صورت درخواست مجنی علیه مکلف به پرداخت آن به وی می باشد.

  • مطابق ماده 614 قانون تعزیرات مصوب 1375 : اگر ضرب و جرح به قدری شدید باشد که موجب نقصان یا شکستن یا از کار افتادن عضوی از عضوی از اعضای بدن یا منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زوال عقل قربانی گردد ، مرتکب جرم علاوه بر محکومیت به پرداخت دیه به تحمل 2 تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد.
  •  مطابق تبصره ماده 614 قانون تعزیرات سال 1375 : ضارب ممکن است عمل ضرب و جرح را به وسیله اعضای خود مانند دست و پا و دندان انجام دهد یا از وسایل دیگری مانند سنگ ، چوب ، چاقو ، سلاح و …. استفاده کند. در صورتیکه جرح وارده منتهی به ضایعات شدید مذکور نشود ولی ضارب از اسلحه یا چاقو و امثال آن استفاده کرده باشد به 3 ماه تا 1 سال حبس محکوم خواهد شد. بدین ترتیب ملاحظه می فرمایید که در ماده 614 به نتایجی که از جرم به دست می آید توجه شده و تبصره بوسیله ارتکاب جرم را مد نظر قرارداده است.
  • طبق ماده 567 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 : گاهی ممکن است که کسی بدون استفاده از سلاح سرد یا گرم به دیگری ضربه ای وارد کند که هیچگونه آثار ظاهری حتی در حد سرخ شدگی و کبودی در بدن شخص مضروب باقی نگذارد در این حالت به پرداخت دیه منتفی است و امکان محکومیت مرتکب به 91 روز تا 6 ماه حبس یا 11 تا 30 ضربه شلاق وجود دارد.

نحوه تعقیب و محکومیت مرتکب جرم

محکومیت ضارب به پرداخت دیه منوط به این است که حتما شخص آسیب دیده شکایت کرده و دیه صدمات وارد شده به خود را تقاضا کرده باشد.

اما یکی از دو فرضی که در ماده 614 یا تبصره آن اتفاق افتاده باشد ، یعنی ضرب و جرح منتهی به یکی از آسیب های شدید مندرج در آن ماده شده باشد ، یا از سلاح و چاقو استفاده شده باشد، برای تعقیب متهم ، ضرورتی به شکایت شاکی خصوصی نیست و حتی بدون آنکه شخص مصدوم شکایتی کرده باشد مرجع قضایی خود متهم را تقیب کرده و مجازات می کند. چون در این حالت جرم ضرب و جرح عمدی از جرائم غیر قابل گذشت است و برای تعقیب متهم نیازی به شکایت شاکی وجود ندارد زیرا با ارتکاب آن به جامعه زیان وارد می شود و به همین جهت جرم جنبه ی عمومی دارد این نکته را باید بدانیم اگر ضرب و جرح ، نه به نتایج شدید در ماده 614 منتهی شود ، و نه از سلاح و چاقو استفاده شده باشد  ، تعقیب متهم منوط به شکایت شاکی خصوصی است و در این فرض ، شخص آسیب دییده فقط میتواند مطالبه دیه نماید.

ضرب و جرح غیر عمدی

در صورتی که ضرب و جرح غیر عمدی حادث شده باشد قصاص موضوعیت نداشته و بدون سوء نیت و قصد سوء عمل ارتکابی را انجام داده است.

دانستنی های حقوقی و پرسش و پاسخ سریع و مستقیم در اینستاگرام ما