ارث

ارث به کلیه اموال ، عناوین ، بدهی ها ، حقوق و وظایف شخص پس از مرگش گفته می شود که به شخص دیگری منتقل میگردد.

  • در قانون کشور ما اگر فرزند منحصر به یکی باشد پسر یا دختر تمام ترکه به او میرسد. اگر اولاد متعدد باشند همه پسر یا همه دختر باشند ترکه بین آنها مساوی تقسیم می شود. اگر اولاد متعدد باشد و بعضی از آنها پسر و بعضی دختر ، پسر دو برابر دختر می برد.

منشا ارث یا سبب است یا نسب

نسب : یعنی افرادی که رابطه خونی با مورث دارند از فرد فوت شده ارث میبرند مانند رابطه فی مابین پدر و مادر با فرزندان و برادر و خواهر و عمو و عمه خاله و دایی و فرزندانشان

سبب : یعنی ازدواج با شخص متوفی رابطه خویشاوندی دارند از متوفی یا مورث ارث میبرند.

درباره شرایط ارث بردن زن بعد از طلاق بیشتر بخوانید

افراد با رابطه نسبی بر اساس اولویت قانونی از یکدیگر ارث میبرند بدینگونه که طبقات ارث به ترتیب ذیل میباشد :

طبقات ارث 

  • طبقه اول پدر مادر و فرزند یا فرزندان
  • طبقه دوم خواهر و برادر وجد ( اجداد)
  • طبقه سوم عمو و عمه خاله و دایی و فرزندانشان

در صورتی که طبقه اول زنده باشند ، طبقه دوم ارث نمیبرند و در صورتی که فقط طبقه دوم زنده باشند، طبقه سوم از مورث یا متوفی ارث نمیبرند اما در مباحث شرعی و حقوقی استثنائاتی در مورد خویشاوندی سببی فی ما بین مورث و وراث به شرح ذیل وجود دارد :

  1. اگر متوفی پدر و مادر . فقط نوه داشته باشد در این صورت استثنائا نوه ها ارث میبرند.
  2. استثناء دیگر این است که اولاد عمه و عمو با وججود اجداد ارث بر هستند
  3. پسر عموی ابوینی که از پدر و مادر ناتنی نیستند بر عموی ابی که از پدر تنی ولی از مادر ناتنی هستند تقدم دارند.

تقسیم ترکه یا تقسیم ارثیه

یه طور کلی بر 3 نوع است :

  1. تقسیم به فرض
  2. تقسیم به رد
  3. تقسیم به قرابت

و  از منظر دیگر بر 2 نوع است :

  1. تقسیم به فرض
  2. تقسیم به قرابت

از این حیث وراثت بر 2 دسته است :

  1. وراث فرض بر
  2. وراث قرابت بر

فرض یعنی اینکه نسبت معینی از ترکه که قانون برای برخی از خویشاوندان معین کرده است ما در وراثت به عنوان قرابت نسبت معینی از ترکه در نظر گرفته نشده است.

بر اساس مقررات شرعی و قانونی در بین وراث متوفی ابتدا سهم الارث وراث فرض بر تعیین می شود. و آنچه پس از اخراج سهم ایشان باقی می ماند کم یا زیاد به وراث قرابت بر داده می شود .

نسیت هایی که برای صاحبان فرض در نظر گرفته شده است 6 فرض است :

  1. یک هشتم برای زوجه ای که در عقد دائم بوده است
  2. یک ششم برای پدر و مادر
  3. یک چهارم برای زوج
  4. یک سوم برای برخی از موارد برای پدر
  5. یک دوم برای دختر
  6. دو سوم برخی موارد برای پدر و یا مانند موجود چند دختر در صورت نبود اولاد ذکور برای متوفی

نکته برای سهم زوجه : اگر متوفی دارای چند همسر باشد سهم زوجه ها در بین همه ایشان تقسیم می شود به عنوان مثال اگر متوفی 3 همسر عقد دائم و چند فرزند داشته باشد. یک هشتم سهم از ماترک متوفی فی ما بین 3 همسر تقسیم می شود به عبارت بهتر هر یک از زوجه ها یک هشتم ارث نمیبرند.

نکته در مورد کاهش سهم دختر و دختر ها و خواهر و خواهر های ابوینی و خواهران ابی است یعنی در صورت کمبود ترکه نسبت به جمع سهام : در مواردی که مجموع سهام فرض بیش از یک واحد باشد و ترکه برای ادای فروض کفایت نکند ، کمبود ترکه در طبقه اول به سهم یک یا چند دختر و در طبقه دوم به سهم یک یا چند خواهر ابوینی یا ابی وارد خواهد شد و فرض سایر وراث بطور کامل به ایشان داده می شود.

قاعده دیگر شایان توجه است که : محروم بودن خویشاوندان ابی با وجود خویشاوندان ابوینی است.

مسئله دیگر : هرگاه پدر و مادر در یک حادثه قهری مانند زلزله فوت نمایند و مشخص نباشد کدامیک زودتر فوت شده اند در این صورت این دو از یکدیگر ارث نمی برند مگر اینکه حادثه ، غرق شدن و یا هدم ، مانند انفجار در هواپیما باشد که مطابق ماده 873 قانون مدنی هر دو از یکدیگر ارث میبرند.

  • ماده 874 قانون مدنی : اگر دو نفر در یک حادثه فوت نمایند و یکی از آن دو تاریخ فوتش معلوم باشد ولی دیگری تاریخ فوتش مجهول باشد، آنکه تاریخ فوتش مجهول است از آنکه تاریخ فوتش معلوم است ارث می برد.

در مورد فردی که غایب مفقود الاثر باشد زمانی اموالش تقسیم می شود که یا خبر فوت وی حاصل شود و یا مدت مدیدی از غیبت او سپری شده باشد ( موت فرضی ) یعنی موت فرضی در حکم فوت حقیقی است البته اثبات فوت فرضی با دادگاه آخرین محل اقامت فرد غایب است.

نوزادی که متولد می شود به محض گریه کردن جزء ورثه محسوب می شود حتی بعد از یک گریه بمیرد.

در صورت عدم وجود وارث ، امر ترکه با دادگاه یا دادستان است.

اگر شخصی قبل از مرگش وصیت کند اموالش بعد مرگش به فلان شخص برسد در این صورت فلان شخص فقط تا یک سوم از کل ترکه ارث می برد اضافه بر یک سوم به شرط این است که بقیه وراث اجازه دهند.

فقط در صورتی که متوفی اصلا ورثه نداشته باشد میتواند کل دارایی خود را به شخص یا اشخاص وصیت کند.

دانستنی های حقوقی و پرسش و پاسخ سریع و مستقیم در اینستاگرام ما

پاسخ دهید